HPV یا ویروس پاپیلومای انسانی، نام گروه بزرگی از ویروسهاست که میتواند پوست، ناحیه تناسلی و گلو را درگیر کند. بیشتر عفونتهای HPV بدون علامت هستند و بدن در بسیاری از موارد طی مدتی آن را کنترل میکند، اما بعضی انواع HPV میتوانند ماندگار شوند و در طول زمان باعث زگیل تناسلی، تغییرات پیشسرطانی یا برخی سرطانها شوند.
HPV بسیار شایع است و معمولاً از طریق تماس نزدیک پوست با پوست در ناحیه تناسلی منتقل میشود. نکته مهم این است که ویروس میتواند حتی زمانی منتقل شود که فرد علامت واضحی ندارد.
آیا HPV همیشه خطرناک است؟
خیر. همه انواع HPV خطرناک نیستند. بعضی انواع آن کمخطر هستند و بیشتر با زگیل تناسلی ارتباط دارند. اما برخی انواع پرخطر HPV میتوانند باعث تغییرات سلولی شوند و اگر این تغییرات بهموقع شناسایی و پیگیری نشوند، در طول سالها به ضایعات پیشسرطانی یا سرطان تبدیل شوند.
HPV معمولاً در مراحل اولیه علامت مشخصی ندارد. حتی تغییرات پیشسرطانی دهانه رحم هم معمولاً بدون علامت هستند و فقط با غربالگری منظم قابل شناساییاند.
علائم HPV چیست؟
بیشتر افراد مبتلا به HPV هیچ علامتی ندارند. وقتی علامت ایجاد شود، ممکن است به شکل زگیل تناسلی یا ضایعات پوستی کوچک در ناحیه تناسلی یا اطراف مقعد دیده شود. این ضایعات ممکن است بدون درد باشند، اما گاهی با خارش، ناراحتی یا خونریزی همراه میشوند.
در انواع پرخطر HPV، مشکل اصلی این است که عفونت ممکن است بدون علامت باقی بماند اما در طول زمان باعث تغییرات سلولی شود. به همین دلیل، نبود علامت به معنی نبود خطر نیست.
واکسن HPV چه کمکی میکند؟
واکسن HPV برای پیشگیری طراحی شده است، نه درمان عفونت فعال. یعنی اگر فرد قبلاً به یک نوع HPV مبتلا شده باشد، واکسن آن عفونت موجود را درمان نمیکند؛ اما میتواند در برابر برخی انواع دیگر HPV که فرد هنوز با آنها تماس نداشته، محافظت ایجاد کند.
هدف اصلی واکسن HPV کاهش خطر ابتلا به عفونتهای پرخطر و بیماریهای مرتبط با HPV است. بیشترین اثربخشی واکسن زمانی است که پیش از تماس با ویروس تزریق شود.
واکسن HPV برای چه کسانی لازم است؟
بهترین زمان تزریق واکسن HPV معمولاً قبل از شروع تماس جنسی و در سنین پایینتر است. با این حال، تصمیمگیری درباره واکسن در سنین بالاتر باید بر اساس شرایط فرد، سابقه واکسیناسیون، ریسک تماس جدید، وضعیت سیستم ایمنی و نظر پزشک انجام شود.
افرادی که درباره تزریق واکسن در بزرگسالی تردید دارند، بهتر است برای مشاوره پزشکی مراجعه کنند تا بر اساس شرایط فردی، تصمیم مناسبتری گرفته شود.
آیا بعد از واکسن هنوز غربالگری لازم است؟
بله. واکسن HPV بسیار مهم است، اما جایگزین غربالگری دهانه رحم نمیشود. چون واکسن از همه انواع HPV و همه موارد سرطان پیشگیری نمیکند، افرادی که دهانه رحم دارند باید طبق نظر پزشک یا دستورالعملهای غربالگری، تستهای لازم مثل پاپاسمیر یا تست HPV را انجام دهند.
چه کسانی بهتر است برای مشاوره HPV به پزشک مراجعه کنند؟
- مشاهده زگیل یا ضایعه جدید در ناحیه تناسلی یا اطراف مقعد
- مثبت شدن تست HPV یا پاپاسمیر غیرطبیعی
- نگرانی از تماس پرخطر
- نیاز به تصمیمگیری درباره واکسن HPV در بزرگسالی
- سابقه ضعف سیستم ایمنی
- ابتلا به HIV یا مصرف داروهای سرکوبکننده سیستم ایمنی
- تکرار زگیل تناسلی یا ضایعات مشکوک
- نیاز به توضیح نتیجه آزمایشها و برنامه پیگیری
آیا HPV درمان قطعی دارد؟
برای خود ویروس HPV درمان مستقیمی وجود ندارد، اما بسیاری از عفونتها توسط سیستم ایمنی کنترل میشوند. درمانها معمولاً برای مشکلات ایجادشده توسط HPV انجام میشوند؛ مثل درمان زگیل تناسلی، پیگیری و درمان ضایعات پیشسرطانی یا درمان سرطانهای مرتبط.
نقش متخصص عفونی در HPV چیست؟
متخصص بیماریهای عفونی میتواند به بیمار کمک کند تا معنی تست HPV، خطر انواع مختلف ویروس، زمان مناسب واکسن، نیاز به بررسیهای تکمیلی و مسیر ارجاع به متخصص زنان، اورولوژی یا پوست را بهتر بداند. در افرادی که ضعف سیستم ایمنی دارند، HIV مثبت هستند یا ضایعات مکرر دارند، پیگیری دقیقتر اهمیت بیشتری پیدا میکند.
همچنین برای افرادی که در مورد واکسن HPV در سنین بزرگسالی تردید دارند، مشاوره با پزشک میتواند کمک کند تصمیم بر اساس سن، سابقه واکسیناسیون، شرایط ایمنی، سابقه تماس و ریسک فردی گرفته شود.
سوالات پرتکرار
آیا HPV فقط در زنان مهم است؟
خیر. HPV میتواند هم در زنان و هم در مردان باعث بیماری شود. سرطان دهانه رحم شناختهشدهترین سرطان مرتبط با HPV است، اما HPV با برخی سرطانهای دیگر در زنان و مردان هم ارتباط دارد.
آیا واکسن HPV عفونت فعلی را درمان میکند؟
خیر. واکسن HPV درمان عفونت موجود نیست؛ نقش آن پیشگیری از عفونت با انواعی از HPV است که واکسن آنها را پوشش میدهد.
اگر تست HPV مثبت باشد یعنی سرطان دارم؟
خیر. مثبت شدن تست HPV به معنی سرطان نیست. این نتیجه نشان میدهد ویروس وجود دارد و بر اساس نوع ویروس، سن، نتیجه پاپاسمیر و شرایط فرد، برنامه پیگیری تعیین میشود.
آیا بعد از واکسن HPV دیگر پاپاسمیر لازم نیست؟
خیر. واکسن بسیار مفید است، اما غربالگری دهانه رحم همچنان باید طبق نظر پزشک انجام شود.
رزرو نوبت با دکتر عالیه پوردست
برای مشاوره HPV، بررسی تست HPV، زگیل تناسلی، واکسیناسیون و راههای پیشگیری میتوانید از طریق دکترتو نوبت دریافت کنید.
رزرو نوبت