لوگودکتر عالیه پوردست
← همه مقالاترزرو نوبت
تب و بیماری بعد از سفر مقاله آموزشی پزشکی

تب و بیماری بعد از سفر؛ چه زمانی باید به متخصص عفونی مراجعه کنیم؟

بیمار شدن بعد از سفر اتفاق نادری نیست. بعضی افراد بعد از برگشت از سفر دچار تب، اسهال، بدن‌درد، سرفه، بثورات پوستی، زردی، خستگی شدید یا علائم گوارشی می‌شوند و تصور می‌کنند فقط یک سرماخوردگی یا مسمومیت ساده است. در بسیاری از موارد همین‌طور است، اما گاهی علائم بعد از سفر می‌تواند نشانه عفونت‌هایی باشد که نیاز به بررسی دقیق‌تر دارند.

سفر به مناطق مختلف، تماس با غذا و آب آلوده، گزش پشه یا کنه، تماس با حیوانات، شنا در آب‌های آلوده، رابطه جنسی پرخطر، تزریق یا اقدامات پزشکی و دندان‌پزشکی در شرایط غیراستاندارد می‌تواند خطر برخی عفونت‌ها را افزایش دهد.

چرا بیماری بعد از سفر مهم است؟

برخی عفونت‌های مرتبط با سفر ممکن است سریع ظاهر شوند، اما بعضی دیگر چند هفته، چند ماه یا حتی دیرتر خود را نشان می‌دهند. برای مثال، اسهال مسافرتی معمولاً در حین سفر یا مدت کوتاهی بعد از سفر ایجاد می‌شود، اما برخی بیماری‌ها مثل مالاریا، هپاتیت، سل، لیشمانیوز یا بعضی عفونت‌های انگلی ممکن است دیرتر ظاهر شوند.

اگر بعد از سفر بیمار شدید، بهتر است در مراجعه به پزشک حتماً مقصد سفر، تاریخ رفت و برگشت، نوع اقامت، غذاها، گزش حشرات، تماس با حیوانات، شنا در آب، واکسن‌های قبل از سفر و داروهای مصرف‌شده را توضیح دهید.

چه علائمی بعد از سفر نیاز به بررسی دارد؟

تب بعد از سفر؛ چرا مهم است؟

تب بعد از سفر یکی از مهم‌ترین علائمی است که باید جدی گرفته شود، مخصوصاً اگر فرد به مناطق گرمسیری یا مناطقی با شیوع بیماری‌های منتقله از پشه سفر کرده باشد.

تب بعد از سفر می‌تواند علت‌های مختلفی داشته باشد؛ از عفونت‌های ویروسی ساده تا بیماری‌هایی مثل مالاریا، تب دنگی، تیفوئید، چیکونگونیا، زیکا، لپتوسپیروز، ریکتزیا، هپاتیت یا عفونت‌های تنفسی. تشخیص این بیماری‌ها فقط بر اساس تب ممکن نیست و نیاز به شرح حال دقیق و آزمایش دارد.

مالاریا بعد از سفر

مالاریا یکی از مهم‌ترین بیماری‌هایی است که در تب بعد از سفر باید بررسی شود. این بیماری از طریق گزش پشه آلوده منتقل می‌شود و در برخی مناطق جهان شایع است. علائم مالاریا می‌تواند شامل تب، لرز، تعریق، سردرد، بدن‌درد، تهوع، استفراغ، اسهال، ضعف شدید یا زردی باشد.

مالاریا ممکن است حتی اگر فرد داروی پیشگیری مصرف کرده باشد، همچنان رخ دهد؛ چون هیچ روش پیشگیری صددرصدی نیست. اگر فرد بعد از سفر به منطقه مالاریاخیز دچار تب شود، باید موضوع را فوری با پزشک مطرح کند.

اسهال مسافرتی

اسهال مسافرتی یکی از شایع‌ترین مشکلات در سفر است. معمولاً به دلیل مصرف غذا یا آب آلوده ایجاد می‌شود و می‌تواند با دل‌پیچه، تهوع، نفخ، تب خفیف یا بی‌حالی همراه باشد.

اگر اسهال خونی، تب بالا، درد شدید شکم، علائم کم‌آبی، استفراغ مداوم، اسهال بیش از چند روز یا کاهش وزن وجود داشته باشد، بهتر است بیمار بررسی شود. بعضی انگل‌ها مثل ژیاردیا یا آمیب می‌توانند باعث اسهال طولانی‌تر شوند و نیاز به آزمایش مدفوع یا درمان اختصاصی داشته باشند.

تب دنگی، چیکونگونیا و زیکا

بعضی بیماری‌های ویروسی از طریق پشه منتقل می‌شوند و در مسافران دیده می‌شوند. تب دنگی، چیکونگونیا و زیکا ممکن است با تب، سردرد، درد عضلات و مفاصل، بثورات پوستی، درد پشت چشم، ضعف و گاهی علائم گوارشی همراه باشند.

در تب دنگی، علائمی مثل درد شکم شدید، استفراغ مداوم، خونریزی از بینی یا لثه، بی‌حالی شدید، تنگی نفس یا افت فشار می‌تواند هشداردهنده باشد و نیاز به مراجعه فوری دارد.

تیفوئید یا تب حصبه

تیفوئید یک عفونت باکتریایی است که معمولاً از طریق آب یا غذای آلوده منتقل می‌شود. این بیماری می‌تواند باعث تب طولانی، سردرد، ضعف، درد شکم، یبوست یا اسهال، بی‌اشتهایی و گاهی بثورات پوستی شود.

اگر فرد بعد از سفر به مناطقی با بهداشت آب و غذا ضعیف دچار تب طولانی شود، تیفوئید یکی از تشخیص‌هایی است که باید بررسی شود.

هپاتیت بعد از سفر

هپاتیت A و E می‌توانند از طریق آب و غذای آلوده منتقل شوند و بعد از سفر باعث بیماری شوند. علائم ممکن است شامل خستگی شدید، تهوع، بی‌اشتهایی، درد سمت راست بالای شکم، ادرار تیره، زردی پوست یا چشم‌ها و مدفوع روشن باشد.

هپاتیت B و C نیز بیشتر از طریق خون، تماس جنسی یا اقدامات پزشکی و تزریق غیراستاندارد منتقل می‌شوند. اگر در سفر تماس پرخطر جنسی، خالکوبی، پیرسینگ، تزریق، دندان‌پزشکی یا اقدام پزشکی در شرایط نامطمئن انجام شده، باید موضوع با پزشک مطرح شود.

گزش حشرات و زخم پوستی بعد از سفر

گاهی بعد از سفر، فرد متوجه زخم، دانه پوستی، خارش شدید، تورم، ترشح یا محل گزش غیرطبیعی می‌شود. این علائم می‌توانند به دلیل گزش پشه، کنه، کک، ساس، عفونت پوستی، لیشمانیوز، ریکتزیا یا واکنش حساسیتی ایجاد شوند.

اگر ضایعه پوستی بعد از سفر بزرگ‌تر می‌شود، زخم آن خوب نمی‌شود، ترشح دارد، همراه با تب است یا در محل گزش لکه سیاه، درد یا تورم واضح وجود دارد، بهتر است بررسی پزشکی انجام شود.

تماس با حیوانات در سفر

گازگرفتگی یا خراش توسط حیوانات در سفر، مخصوصاً سگ، گربه، میمون یا حیوانات وحشی، باید جدی گرفته شود. یکی از نگرانی‌های مهم در این شرایط، هاری است. اگر حیوانی فرد را گاز گرفته یا بزاق حیوان با زخم یا مخاط تماس پیدا کرده، باید سریعاً به مرکز درمانی مراجعه شود.

حتی اگر زخم کوچک باشد، تأخیر در بررسی می‌تواند خطرناک باشد. شست‌وشوی فوری محل گازگرفتگی با آب و صابون مهم است، اما جایگزین مراجعه پزشکی نیست.

عفونت‌های تنفسی بعد از سفر

سرفه، گلودرد، تب و بدن‌درد بعد از سفر می‌تواند به دلیل عفونت‌های تنفسی معمول مثل سرماخوردگی، آنفلوآنزا یا کرونا باشد، اما گاهی به علت بیماری‌های دیگری مثل پنومونی، سل یا عفونت‌های خاص مناطق سفر ایجاد می‌شود.

اگر سرفه بیش از چند هفته طول بکشد، همراه با خلط خونی، تعریق شبانه، کاهش وزن، تب طولانی یا تماس با فرد مبتلا به سل باشد، بررسی تخصصی لازم است.

چه کسانی بیشتر در معرض خطر بیماری شدید بعد از سفر هستند؟

چه اطلاعاتی را باید به پزشک بگوییم؟

متخصص عفونی چه بررسی‌هایی انجام می‌دهد؟

متخصص بیماری‌های عفونی بر اساس مقصد سفر، زمان شروع علائم، نوع علائم و شرایط بیمار، ممکن است آزمایش خون، آزمایش کبد، تست مالاریا، آزمایش مدفوع، کشت خون، آزمایش ادرار، تست‌های ویروسی، عکس قفسه سینه، بررسی هپاتیت، HIV یا آزمایش‌های اختصاصی‌تر درخواست کند.

هدف این است که بیماری‌های مهم و قابل درمان زود تشخیص داده شوند و درمان مناسب شروع شود.

آیا قبل از سفر هم باید به متخصص عفونی مراجعه کرد؟

بله، در بسیاری از سفرها مشاوره قبل از سفر می‌تواند بسیار مفید باشد. در این مشاوره، پزشک بر اساس مقصد، مدت سفر، نوع اقامت، فعالیت‌ها، بیماری‌های زمینه‌ای و داروهای فرد، درباره واکسن‌ها، داروی پیشگیری مالاریا، پیشگیری از اسهال مسافرتی، پیشگیری از گزش حشرات، ایمنی غذا و آب و مراقبت‌های لازم راهنمایی می‌کند.

بهتر است مشاوره قبل از سفر چند هفته قبل از حرکت انجام شود، چون بعضی واکسن‌ها نیاز به زمان یا چند دوز دارند.

چه زمانی باید فوری مراجعه کنیم؟

این مطلب جایگزین معاینه و تشخیص پزشک نیست. اگر تب شدید، تنگی نفس، اسهال خونی، زردی، گیجی، ضعف شدید یا تماس با حیوانات در سفر داشته‌اید، مراجعه فوری به پزشک ضروری است.

سوالات پرتکرار

آیا تب بعد از سفر همیشه خطرناک است؟

نه همیشه، اما تب بعد از سفر باید جدی گرفته شود؛ مخصوصاً اگر سفر به منطقه مالاریاخیز، گرمسیری یا دارای شیوع بیماری‌های خاص بوده باشد.

اسهال بعد از سفر چه زمانی نگران‌کننده است؟

اگر اسهال خونی، تب بالا، درد شدید شکم، کم‌آبی، استفراغ مداوم یا طول کشیدن بیش از چند روز وجود داشته باشد، باید بررسی شود.

آیا ممکن است بیماری سفر چند هفته بعد ظاهر شود؟

بله. بعضی عفونت‌ها مثل مالاریا، هپاتیت، تیفوئید، سل یا بعضی انگل‌ها ممکن است چند هفته یا حتی دیرتر بعد از سفر ظاهر شوند.

اگر در سفر حیوانی مرا گاز بگیرد چه کنم؟

محل زخم را فوری با آب و صابون بشویید و سریعاً به مرکز درمانی مراجعه کنید. گازگرفتگی حیوانات، به‌خصوص در سفر، از نظر هاری و عفونت زخم باید بررسی شود.

رزرو نوبت با دکتر عالیه پوردست

برای بررسی تب بعد از سفر، اسهال مسافرتی، گزش حشرات، مالاریا، تیفوئید، بیماری‌های منتقله از پشه یا مشاوره پزشکی سفر می‌توانید از طریق دکترتو نوبت دریافت کنید.

رزرو نوبت